ใครที่เริ่มทำงาน DIY ต่อเติมบ้าน หรือทำเฟอร์นิเจอร์เอง น่าจะเคยเจอคำถามว่า จะตัดไม้สักแผ่นควรใช้เครื่องแบบไหน เพราะพอไปดูจริงกลับมีทั้งเลื่อยวงเดือน จิ๊กซอว์ และเลื่อยชัก หน้าตาก็ต่างกัน แถมบางเครื่องดูเหมือนจะตัดไม้ได้เหมือนกันหมด แต่ความจริงแล้ว เครื่องตัดไม้ แต่ละประเภทถูกออกแบบมาให้เด่นกับลักษณะการตัดคนละแบบ
การเลือก เครื่องตัดไม้ ให้ตรงงานจึงไม่ได้ช่วยแค่ให้งานเสร็จเร็วขึ้น แต่ยังมีผลต่อความตรงของแนวตัด ความเรียบร้อยของขอบไม้ และการควบคุมเครื่องด้วย โดยถ้าเป็นงานตัดไม้เป็นเส้นตรงและต้องการความรวดเร็ว มักเหมาะกับเลื่อยวงเดือน งานตัดโค้งหรือเจาะช่องเหมาะกับเลื่อยจิ๊กซอว์ ส่วนงานรื้อหรือตัดในจุดที่เข้าถึงยาก เลื่อยชักจะตอบโจทย์มากกว่า
เครื่องมือตัดไม้สำหรับงานตัดตรง เลื่อยวงเดือนเหมาะกว่า
ถ้าโจทย์คือการตัดไม้อัด MDF ไม้จริง หรือไม้แผ่นขนาดใหญ่ให้เป็นแนวตรง เลื่อยวงเดือนเป็นเครื่องตัดไม้ที่เหมาะกับงานประเภทนี้ เช่น ตัดไม้อัดเพื่อทำชั้นวาง ตัดแผ่นไม้ทำโต๊ะ หรือตัดไม้โครงหลายชิ้นให้ได้ความยาวเท่ากัน จุดเด่นคือใบเลื่อยหมุนด้วยความเร็วสูงและฐานเครื่องวางแนบไปกับชิ้นงาน ทำให้ควบคุมแนวตัดตรงได้ง่าย โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับรางนำตัดหรือไม้ตรงสำหรับเป็นแนว
ทั้งนี้ใบเลื่อยเองมีผลกับคุณภาพงานไม่แพ้ตัวเครื่อง หากต้องการขอบตัดค่อนข้างเรียบ ควรเลือกใบที่เหมาะกับวัสดุและลักษณะงาน ส่วนการตั้งความลึกใบเลื่อยก็ไม่ควรปล่อยให้ใบยื่นใต้ชิ้นงานมากเกินความจำเป็น เพราะจะควบคุมเครื่องได้ยากขึ้นและเพิ่มความเสี่ยงโดยไม่จำเป็น
ข้อจำกัดของเครื่องตัดไม้ประเภทเลื่อยวงเดือนคือไม่เหมาะกับการเลี้ยวตัดเป็นเส้นโค้ง หากพยายามบังคับเครื่องออกจากแนวตรงอาจควบคุมยากและทำให้แนวตัดเสีย ดังนั้นถ้าจะตัดแผ่นไม้เป็นทรงสี่เหลี่ยมหรือแบ่งไม้แผ่น เลื่อยวงเดือนตอบโจทย์ แต่ถ้าจะตัดวงกลมหรือรูปทรง อาจต้องใช้เครื่องตัดไม้อีกประเภทแทน
ถ้าต้องตัดโค้งหรือเจาะช่อง เลื่อยจิ๊กซอว์คล่องกว่า
หากงานไม่ได้มีแต่เส้นตรง เช่น ต้องตัดมุมโค้ง ทำป้าย ตัดแผ่นไม้ตามแพตเทิร์น หรือตัดช่องกลางท็อปเคาน์เตอร์สำหรับติดตั้งอ่างล้างจาน เลื่อยจิ๊กซอว์เป็นเครื่องตัดไม้ที่ได้เปรียบกว่า เพราะใบเลื่อยมีขนาดเล็กและเคลื่อนขึ้นลง ทำให้ผู้ใช้ค่อย ๆ บังคับแนวไปตามเส้นโค้งได้ง่ายกว่าเลื่อยวงเดือน
จิ๊กซอว์จึงเหมาะกับงาน DIY และงานเฟอร์นิเจอร์ที่เน้นรูปทรงมากกว่าความเร็วในการตัดยาว ๆ และยังใช้ตัดช่องกลางแผ่นได้ โดยเริ่มจากเจาะรูสำหรับสอดใบเลื่อยก่อน อย่างไรก็ตาม หากต้องตัดไม้หนาหรือแนวยาวมาก ๆ ขอบตัดอาจไม่ตรงเท่าเลื่อยวงเดือน เพราะใบที่ยาวและแคบสามารถเบนได้ระหว่างตัด ดังนั้นควรปล่อยให้ใบทำงานตามจังหวะ ไม่เร่งดันเครื่องจนเกินไป และเลือกใบให้ตรงกับวัสดุ
ถ้าจะให้เห็นภาพง่าย ๆ การตัดแผ่นไม้ทำชั้นวางให้เป็นทรงสี่เหลี่ยมมักเหมาะกับเลื่อยวงเดือน แต่หากต้องตัดมุมชั้นวางให้โค้งมนหรือเจาะช่องตามรูปทรง จิ๊กซอว์จะควบคุมงานได้สะดวกกว่า
งานรื้อ ตัดของเก่า หรือเข้ามุมลำบาก เลื่อยชักทำงานง่ายกว่า
งานบางแบบไม่ได้ต้องการขอบตัดที่สวย แต่ต้องการตัดให้ขาดและเอาออก เช่น รื้อวงกบเก่า ตัดไม้โครง ตัดกิ่งไม้ หรือตัดวัสดุในจุดที่วางฐานเครื่องได้ลำบาก งานลักษณะนี้เป็นพื้นที่ของเลื่อยชัก ซึ่งเป็นเครื่องตัดไม้ที่มีใบยื่นออกจากตัวเครื่องและเคลื่อนที่กลับไปกลับมา จึงเข้าถึงพื้นที่แคบหรือตัดชิ้นงานที่ติดตั้งอยู่แล้วได้ง่ายกว่า
ความสามารถของเลื่อยชักขึ้นอยู่กับใบที่เลือกใช้ด้วย หากใช้ใบสำหรับงานรื้อก็สามารถรับมือกับงานหนักและวัสดุบางประเภทที่มีตะปูปนอยู่ได้ แต่ข้อแลกเปลี่ยนคือแรงสั่นและลักษณะการทำงานทำให้แนวตัดไม่ละเอียดเท่าเลื่อยวงเดือนหรือจิ๊กซอว์ จึงไม่ใช่ตัวเลือกแรกสำหรับการทำเฟอร์นิเจอร์ที่ต้องการรอยตัดสวย
พูดง่าย ๆ หากต้อง “สร้างชิ้นงาน” เครื่องตัดไม้ประเภทเลื่อยวงเดือนหรือจิ๊กซอว์มักเหมาะกว่า แต่ถ้าต้อง “รื้อชิ้นงาน” เลื่อยชักจะเริ่มมีบทบาทมากขึ้นทันที
ก่อนซื้อเครื่องตัดไม้ ควรดูอะไรนอกจากประเภทของเครื่อง?
หลังจากเลือกประเภทเครื่องตัดไม้ให้ตรงกับงานแล้ว ค่อยดูรายละเอียดอย่างกำลังเครื่อง ความลึกในการตัด ขนาดและชนิดของใบ น้ำหนัก รวมถึงเลือกระหว่างแบบเสียบสายกับไร้สายตามลักษณะการใช้งานจริง จะช่วยให้ตัดตัวเลือกได้ง่ายกว่าการเริ่มจากเปรียบเทียบวัตต์หรือราคาของทุกรุ่นพร้อมกัน
อีกเรื่องที่สำคัญไม่แพ้การเลือกเครื่องคือความปลอดภัย เพราะเครื่องตัดไม้มีใบเลื่อยเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง ควรยึดชิ้นงานกับพื้นผิวที่มั่นคง ตรวจสภาพใบเลื่อยและอุปกรณ์ป้องกันของเครื่องก่อนใช้งาน รวมถึงสวมอุปกรณ์ป้องกันดวงตา และไม่ควรใช้ใบหรืออุปกรณ์ที่ไม่เหมาะกับเครื่องเพียงเพราะสามารถติดตั้งเข้ากันได้
สุดท้าย การเลือกเครื่องตัดไม้ให้เหมาะไม่ใช่เรื่องของการหาเครื่องที่ดีที่สุด แต่เป็นการเลือกประเภทให้ตรงกับงาน หากรู้ก่อนว่าจะตัดตรง ตัดโค้ง หรือตัดรื้อ ก็ช่วยลดความสับสนในการเลือกซื้อ และยังช่วยให้งานออกมาเรียบร้อยขึ้นโดยไม่ต้องฝืนใช้เครื่องมือผิดประเภท